صورت داد -- نخستين تبليغ مسيحي مهم. او از حدود 58 تا 60 در قيصريه زنداني شد، سپس به روم برده شد، و احتمالاً در زمان نرون اعدام شد، يعني پيش از سال 68. رسول يهودي و يوناني، ((رسول امم))، او را به حق دومين باني مسيحيت ناميدهاند. نخستين متكلم مسيحي1 و كسي كه اول بار تفاوت ميان يهوديت و مسيحيت را مشخص ساخت و يك فرقهٴ كوچك يهودي را به يك دين جهاني تبديل كرد. او برجستهترين شخصيت عصر رسولان (حدود 30 تا 100) است و رسالههاي او بخشي اساسي از عهد جديد است. رسالههايي كه اصالتشان غير قابل ترديد است (قرنطيان، غلاطيان، روميان) احتمالاً در 56 - 57 نوشته شده است.2 عقايد كلامي او3 (راجع به تقدير، مشيت، و رستگاري به وسيلهٴ ايمان) بر رشد تفكر مسيحي تأثير چشمگيري اعمال كرد.
كاشياپا - ماتانگا
كاشياپا - ماتانگا4 يا كاشياپمادانگا5 به چيني شه - مو - تئنگ6 يا مو - تئنگ7 در سال 67 در لويانگ برآمد، و اندكي پس از آن درگذشت. بودايي هندي. گفته ميشود با هيئتي كه مينگ - تي (امپراتور سلسلهٴ هان اخير از 58 تا 86) براي تحقيق دربارهٴ آيين بودا به هند فرستاده بود، به چين رفت. او در معبد اسب سفيد8 در لويانگ مقيم شد و همراه همميهنش گوبارانا9 به ترجمهٴ سوترا در 42 بخش پرداخت.10
ج. زمينهٴ فلسفي و فرهنگي
نرون
نرون11 در سال 37 در آنتيوم12 زاده شد، از 54 تا 68 امپراتور روم بود. در اين تاريخ در نزديكي